Nord-Ostsee Kanal (NOK)

Nord-Ostsee Kanal (NOK)

Het Nord-Ostsee Kanal (NOK) vormt een verbinding tussen de Duitse Bocht (of preciezer: de Elbe) in het westen en de Oostzee (in het oosten, inderdaad). Het kanaal zelf is meer dan 100 jaar oud en is in de loop der tijd meerdere keren aangepast. Zo liep het kanaal eerst een stuk via de Eider, en ook is het kanaal in diepte/breedte aangepast voor de schepen die steeds groter werden. De oude sluizen liggen nog steeds naast de nieuwere, grotere sluizen voor de zeeschepen. De oude sluizen worden met name gebruikt voor kleinere vrachtschepen en de pleziervaart.

Er zijn allerlei beschrijvingen te vinden van collega-zeilers over dit kanaal. Die hadden wij (ook) vooraf bestudeerd, zodat we een beetje wisten wat ons te wachten stond. Maar wat bleek? De toestand ter plekke kan behoorlijk verschillen met wat je op internet leest. Sommige bronnen zijn stiekem wel een paar jaar oud, en wat je leest klopt dat mogelijk niet meer met de huidige situatie. Dat is ook het gevaar met de informatie in dit blog. Daarom zet ik erbij: onderstaande informatie heeft betrekking op de situatie tijdens de zomer van 2018. Het kan inmiddels veranderd zijn.

Informatie NOK (Kiel Canal)

Lengte: circa 100 kilometer

Doorvaarthoogte bruggen: 42 meter.

Scheepvaart: circa 30.000 schepen per jaar.

Officiele website: document in Engels, of klik hier.

Diesel tanken: jachthaven Cuxhaven (bij de monding van de Elbe), direct na de sluis van Brunsbuttel (noordzijde), Rendsburg (zie onder: overnachtingsmogelijkheden) en Kiel.

Sluis-etiquette

Voordat je de sluizen kunt invaren, kun je plaatsnemen in het wachtgebied voor de sluis. In Brunsbuttel is dit aan de kanaal-buitenzijde een gebiedje waar het flink stroomt. Het gebiedje ligt naast de haven van de loodsboten en die komen om de haverklap hard langs gevaren. Soms gaat de pleziervaart samen met een groter schip de sluis in. Grote schepen gaan als eerste naar binnen, en het kan vrij lang duren voordat ze vast liggen en de sportboten naar binnen mogen.In het wachtgebied houd je de havenlichten van de kleine sluis in de gaten (stuurboordzijde). Wanneer deze wit knipperen, wordt de sluis klaargemaakt en mag je officieel nog niet invaren. Dat mag pas bij onafgebroken wit licht (of althans, dat hadden we begrepen). Echter, toen wij er waren bleef het licht wit knipperen en moesten we toch invaren van de sluiswachter. Je kunt de sluis (in het Duits) aanroepen op marifoonkanaal VHF13 onder de roepnaam “Kiel Kanal Eins”. Roepnaam een marifoonkanaal zijn terug te vinden op de zeekaart en het bijbehorende Havenloods-boekje.

Lichtsignalen Kieler Kanaal

Bij het binnenvaren van de sluizen kun je aanleggen langs de vlotten. Hiervoor is het noodzakelijk om de stootwillen zo laag mogelijk te hangen, liefst helemaal in het water liggend. Pas op bij het van de boot afstappen (laag!) want de vlotten zijn niet vlak dus je struikelt gemakkelijk. Er zijn anti-slip matten aangebracht, dat is geen overbodige luxe. Je kunt de boot zelf vasthouden of gebruik maken van de ringen op de vlotten. Maak de boot in geen geval vast aan de ijzeren kettingen, omdat de vlotten langs de kettingen omhoog en omlaag schuiven. Je landvast kan dan onder het vlot terecht komen.

Grote sluis bij Kiel-Holtenau.

Na het schutten gaan, vreemd genoeg, de sportboten als eerste de sluis uit. Het is de bedoeling dat je zo snel mogelijk losgooit, en je wordt aangespoord om de sluis te verlaten terwijl de deuren nog bezig zijn om helemaal open te gaan.

Na het verlaten van de sluis bij Brunsbuttel schakel je over op VHF 2, Kiel Kanal Zwei.

Transit Fee Kiel Canal

De doorgang door het kanaal dient (uiteraard) betaald te worden. Er zijn verschillende plekken waar dit kan; bij het jachthaventje in Brunsbuttel, halverwege bij de ingang van het Gieselau kanaal, en direct voor en na de sluis in Kiel. Het is NIET mogelijk en ook niet toegestaan om vanuit de sluis naar een betaalautomaat te lopen, bijvoorbeeld tijdens het schutten. In oudere reisbeschrijvingen hebben wij dit wel gelezen, maar dat klopt dus niet (meer). Er staan overal borden die aangeven dat het verboden is om uit de sluis te klimmen, de ladders zijn alleen voor noodsituaties. De transit fee bedroeg voor onze boot  van 10,5m lang 18 euro (enkele reis) in 2018.

In de afbeeldingen hieronder zie je de folder die wij kregen van de havenmeester in Kiel-Moltenort. Op de onderste zie je foto’s van de betaalautomaten bij de sluis in Kiel. In Brunsbuttel konden wij alleen contant afrekenen aan een loketje van de plaatselijke VVV (of iets wat erop leek).

Na het betalen krijg je een betalingsbewijs en hierop wordt in de sluis gecontroleerd. Als je deze niet kunt laten zien, kun je doorvaren naar de volgende betaalautomaat. Hoe dit wordt gehandhaafd is mij niet duidelijk. Maar het kanaal is deze 18 euro meer dan waard, naar mijn mening.

Regels op het Nord-Ostsee Kanal

Er zijn een aantal regels voor de pleziervaart op het NOK. De belangrijkste zijn:

  1. vaar (uiteraard) altijd langs de rechter oever
  2. zeilen mag, maar met de motor aan
  3. niet varen tussen een uur voor zonsopgang en een uur na zonsondergang
  4. luister VHF2 uit tussen Brunsbuttel en Breiholz en luister VHF3 uit tussen Breiholz en Kiel, zie linkje
  5. let op de lichtsignalen langs de kant; 3x rood betekent stoppen (ook voor zeilboten!!)

Op het kanaal is een groot aantal veerpontjes in bedrijf, volgens de officiele website 14 stuks. In tegenstelling tot Nederlandse pontjes hoef je niet echt rekening te houden met deze pontjes; ze varen af en aan, maar wachten altijd tot je bent gepasseerd.

Je kunt in principe onder alle bruggen door; een uitzondering is misschien de 100 jaar oude Rendsburger Hochbrucke. Dit is een brug met een zweef-veerpont, die onder de spoorbrug vlak boven het water hangt en voetgangers overzet. In de zomer van 2018 werd deze gerestaureerd en was de zweefverbinding buiten bedrijf.

3x rood = iedereen moet wachten!

Wachten voor een driemaal rood licht moet je trouwens in de Weiche (uitwijkhaven) ter hoogte van dit licht. Let op, het eerste rode lichtenstel is een vooraankondiging; het tweede rode lichtenstel staat vlak na een aantal enorme meerpalen en daar mag je dan niet voorbij. Pas als het enorme schip gepasseerd is, verandert het sein en kun je weer verder. De lichtsignalen zijn bedoeld om te voorkomen dat 2 schepen elkaar klem varen in een nauw stuk kanaal, en om te zorgen dat de doorgang voor alle scheepvaart veilig blijft in termen van waterverplaatsing en dergelijke. Zeilboten hoeven gelukkig niet alle lichtcombinaties te kennen; het is voldoende als je alleen de betekenis van 3x rood en 1x wit onthoudt.

Overnachten op het Kieler Kanaal

Als je, zoals wij, ’s ochtends begint te varen vanaf Brunsbuttel, dan kun je eenvoudig binnen 12 uur in Kiel zijn. In de Kieler Bocht kun je diverse jachthavens vinden, niet ver van de sluis vandaan. (Wij waren erg tevreden over de haven in Moltenort.) Maar ook op of direct langs het kanaal zelf zijn voldoende plekken om aan te leggen. Ik vond een leuke overzichtskaart van het traject. Van west naar oost:

  1. Duckerswisch (20km), bij camping Klein-Westerland. Hier staat in de Weiche een aantal meerpalen. Met een rubberbootje kun je het strandje op, en zo waarschijnlijk ook de camping bereiken.
  2. Ingang van Gieselau kanaal, vlak voor Oldenbuttel (40km). Volgens een Duits stel dat wij in Kiel spraken, is dit veruit de mooiste overnachtingsplaats.
  3. Rendsburg, oostzijde (66km). Op de Ober Eider (bereikbaar via het watertje ‘die Enge’) is een aantal marinas. Hier hebben wij op de terugweg kunnen overnachten. Het is niet zo diep; even goed controleren of je er kunt komen.
  4. Ook bij Rendsburg, iets verder naar het oosten, bevindt zich een klein haventje op de Audorfer See.
  5. Flemhuder See (85km). Hier ligt een aantal (meer)boeien op het aan het kanaal grenzende meertje. En aangezien de oude sluis ernaast buiten gebruik is, kan dit ook een mogelijke ligplaats zijn, maar houd ermee rekening dat de zeeschepen ook ’s nachts mogen varen (dus je ligt daar nogal onbeschut, ik weet ook niet zeker of het is toegestaan). Over hoe precies aan te leggen aan de meerboeien vond ik het volgende document.

En dan ben je op de eindbestemming, of eigenlijk: het eerste reisdoel is bereikt! Want na het passeren van de sluis bij Kiel-Holtenau begint waarschijnlijk je vakantie pas echt!

Heel veel plezier!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *